Pracownikowi na pełnym etacie przysługuje 20 albo 26 dni urlopu wypoczynkowego w roku. O tym, ile dokładnie, decyduje staż pracy razem ze szkołą, a od 2026 roku także lata przepracowane na zleceniu i na własnej działalności. Poniżej zasady z Kodeksu pracy, kalkulator i gotowe wyliczenia dla typowych sytuacji.
Krótka odpowiedź: 20 dni, jeśli masz mniej niż 10 lat stażu, i 26 dni, jeśli masz co najmniej 10 lat (art. 154 § 1 Kodeksu pracy). Na niepełnym etacie urlop liczy się proporcjonalnie, a w roku zmiany pracy proporcjonalnie do przepracowanych miesięcy. Z tej puli 4 dni możesz wziąć jako urlop na żądanie.
Ile dni urlopu przysługuje: 20 czy 26
Kodeks pracy zna tylko dwa podstawowe wymiary urlopu wypoczynkowego. Nie zależą one od wieku, stanowiska ani rodzaju umowy o pracę, tylko od łącznego stażu:
| Staż pracy (razem ze szkołą) | Urlop w roku | W godzinach (pełny etat) |
|---|---|---|
| Mniej niż 10 lat | 20 dni | 160 godzin |
| Co najmniej 10 lat | 26 dni | 208 godzin |
Liczą się dni robocze, a nie kalendarzowe. Biorąc tydzień urlopu od poniedziałku do piątku, wykorzystujesz 5 dni, a sobota i niedziela nie zmniejszają puli. Urlopu nie można się zrzec ani „sprzedać” w trakcie pracy (art. 152 § 2 KP). Pieniądze zamiast urlopu, czyli ekwiwalent, pracodawca wypłaca tylko wtedy, gdy umowa się kończy.
Wyższy wymiar dostajesz w dniu, w którym kończysz 10 lat stażu, a nie od nowego roku. Jeśli do tego czasu wykorzystałeś już 20 dni, przysługuje Ci urlop uzupełniający w wymiarze 6 dni (art. 158 KP).
Kalkulator: ile dni urlopu mi przysługuje
Wpisz staż razem ze szkołą, wymiar etatu i liczbę miesięcy pracy u obecnego pracodawcy w tym roku. Kalkulator stosuje zasady z art. 154 i 155³ Kodeksu pracy: niepełny miesiąc i niepełny dzień zaokrągla w górę.
Pełny etat, staż poniżej 10 lat, cały rok pracy: 20 dni, czyli 160 godzin.
Wynik orientacyjny. Wliczenie szkoły i okresów spoza etatu musisz udokumentować u pracodawcy (świadectwo ukończenia szkoły, dyplom, zaświadczenie z ZUS).
Co wlicza się do stażu, od którego zależy urlop
Do stażu urlopowego wliczasz wszystkie wcześniejsze umowy o pracę, u każdego pracodawcy, bez względu na przerwy i na to, jak się kończyły (art. 154¹ KP). Wlicza się też okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Do tego dochodzą lata nauki i, od 2026 roku, inne formy pracy.
Szkoła: ile lat dolicza się do stażu
Za ukończoną szkołę doliczasz tyle lat, ile przewiduje art. 155 § 1 KP. Liczy się szkoła, którą ukończyłeś, a okresy nauki się nie sumują: bierzesz jedną, najkorzystniejszą pozycję.
| Ukończona szkoła | Doliczasz do stażu |
|---|---|
| Zasadnicza lub równorzędna szkoła zawodowa (dziś branżowa szkoła I stopnia) | czas nauki z programu, maksymalnie 3 lata |
| Średnia szkoła zawodowa (technikum) | czas nauki z programu, maksymalnie 5 lat |
| Średnia szkoła zawodowa dla absolwentów szkoły zasadniczej | 5 lat |
| Średnia szkoła ogólnokształcąca (liceum) | 4 lata |
| Szkoła policealna | 6 lat |
| Szkoła wyższa (licencjat, inżynier, magister) | 8 lat |
Absolwent studiów ma więc na start 8 lat stażu i 26 dni urlopu dostaje już po 2 latach pracy. Absolwent liceum zaczyna od 4 lat, technikum od 4 albo 5 lat (zależnie od programu). Studia magisterskie i licencjat dają tyle samo: 8 lat, niezależnie od tego, ile faktycznie trwały.
Zlecenia i działalność gospodarcza od 2026 roku
Ustawa z 26 września 2025 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw zmieniła sposób liczenia stażu. W instytucjach sektora finansów publicznych nowe zasady działają od 1 stycznia 2026, u pozostałych pracodawców od 1 maja 2026. Do stażu, od którego zależą uprawnienia pracownicze, w tym wymiar urlopu, wlicza się teraz między innymi:
- umowy zlecenia, umowy agencyjne i inne umowy o świadczenie usług, jeśli podlegałeś za ten czas ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym,
- zlecenia wykonywane w czasie nauki przez osoby do 26 lat (choć nie były objęte składkami),
- prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej i współpracę przy niej, gdy opłacane były składki, także w okresie ulgi na start,
- zawieszenie działalności w celu osobistej opieki nad dzieckiem,
- udokumentowaną pracę zarobkową za granicą w innej formie niż etat.
Nie wlicza się umowy o dzieło, staży studenckich ani wolontariatu. Okresy, które się pokrywają (na przykład etat i równoległe zlecenie), liczy się tylko raz.
Jak to udokumentować: na koncie w eZUS złóż wniosek USP („Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy”). ZUS wydaje zaświadczenie elektronicznie, a Ty przekazujesz je pracodawcy. Jeśli ZUS nie ma danych, możesz przedstawić inne dowody: umowy, rachunki, faktury, potwierdzenia wypłat. Papierowe dokumenty najwygodniej przekazać do kadr jako jeden plik, zobacz jak zrobić PDF ze zdjęć telefonem. Na dostarczenie dokumentów masz 24 miesiące od 1 stycznia 2026 (sektor publiczny) albo od 1 maja 2026 (pozostali pracodawcy). Okresu nieudokumentowanego w tym terminie obecny pracodawca nie musi wliczyć.
Pierwsza praca: urlop co miesiąc
W pierwszym roku pracy w życiu urlop nie należy się od razu w całości. Prawo do urlopu nabywasz z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 urlopu rocznego (art. 153 § 1 KP). Przy 20 dniach to 1,67 dnia, czyli około 13 godzin i 20 minut za każdy przepracowany miesiąc.
| Przepracowane miesiące w pierwszym roku | Urlop przy 20 dniach | Urlop przy 26 dniach (np. absolwent studiów po 2 latach zleceń) |
|---|---|---|
| 1 miesiąc | 1,67 dnia (13 h 20 min) | 2,17 dnia (17 h 20 min) |
| 3 miesiące | 5 dni (40 h) | 6,5 dnia (52 h) |
| 6 miesięcy | 10 dni (80 h) | 13 dni (104 h) |
Od 1 stycznia kolejnego roku dostajesz już pełną roczną pulę (art. 153 § 2 KP). Kodeks nie każe w pierwszym roku zaokrąglać ułamków dni, dlatego część urlopu wykorzystuje się w godzinach. Wiele firm zaokrągla jednak na korzyść pracownika.
Urlop proporcjonalny przy zmianie pracy
W roku, w którym zmieniasz pracodawcę, każdy z nich daje urlop proporcjonalnie (art. 155¹ KP): stary za okres przepracowany w tym roku, nowy za okres do końca roku. Zasady liczenia są w art. 155³:
- Każdy kalendarzowy miesiąc pracy to 1/12 rocznego urlopu.
- Niepełny miesiąc zaokrąglasz w górę do pełnego miesiąca.
- Niepełny dzień urlopu zaokrąglasz w górę do pełnego dnia.
- Łącznie w jednym roku nie możesz dostać więcej niż 20 albo 26 dni.
| Sytuacja (20 dni rocznie) | Stary pracodawca | Nowy pracodawca | Razem |
|---|---|---|---|
| Praca u A do 31 maja, u B od 1 czerwca | 5/12 z 20 = 8,33, czyli 9 dni | 7/12 z 20 = 11,67, czyli 12, ale limit roczny tnie do 11 dni | 20 dni |
| Praca u A do 30 czerwca, u B od 1 lipca | 6/12 z 20 = 10 dni | 6/12 z 20 = 10 dni | 20 dni |
| Praca u A do 15 marca, potem przerwa, u B od 1 września | 3/12 (marzec zaokrąglony w górę) = 5 dni | 4/12 z 20 = 6,67, czyli 7 dni | 12 dni |
Jeśli u starego pracodawcy wykorzystałeś więcej urlopu, niż wynika z proporcji, nowy pracodawca odpowiednio zmniejszy Ci urlop. Jeśli wykorzystałeś mniej, za resztę należy Ci się ekwiwalent przy rozwiązaniu umowy. Dlatego przy zmianie pracy warto sprawdzić świadectwo pracy: jest w nim, ile dni urlopu wykorzystałeś w danym roku. Termin odejścia policzysz w artykule o okresie wypowiedzenia umowy o pracę.
Urlop na niepełnym etacie
Przy części etatu urlop liczy się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, a niepełny dzień zaokrągla się w górę (art. 154 § 2 KP). Potem dni przelicza się na godziny: 1 dzień urlopu to 8 godzin, także na niepełnym etacie (art. 154² § 2 KP).
| Etat | Przy 20 dniach | Przy 26 dniach |
|---|---|---|
| Pełny etat | 20 dni = 160 h | 26 dni = 208 h |
| 7/8 etatu | 17,5, czyli 18 dni = 144 h | 22,75, czyli 23 dni = 184 h |
| 3/4 etatu | 15 dni = 120 h | 19,5, czyli 20 dni = 160 h |
| 1/2 etatu | 10 dni = 80 h | 13 dni = 104 h |
| 1/4 etatu | 5 dni = 40 h | 6,5, czyli 7 dni = 56 h |
Przykład: pracujesz na 3/4 etatu po 6 godzin dziennie i masz 26 dni w wymiarze pełnym. Przysługuje Ci 20 dni, czyli 160 godzin. Każdy dzień wolny zużywa 6 godzin z puli, więc realnie możesz nie przyjść do pracy przez około 26 dni roboczych.
Urlopu zawsze udziela się na dni, które są dla Ciebie dniami pracy, w liczbie godzin z Twojego grafiku na ten dzień (art. 154² § 1 KP). Przy systemie równoważnym 12 godzinnym jeden dzień urlopu w grafiku „zjada” 12 godzin z puli.
Urlop na żądanie: 4 dni z puli
Z rocznego urlopu możesz wykorzystać do 4 dni na żądanie (art. 167² KP). Wystarczy zgłosić to najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu, na przykład telefonem albo SMS przed godziną rozpoczęcia pracy, zgodnie z zasadami w Twojej firmie. To nie są dodatkowe dni: urlop na żądanie wlicza się do 20 albo 26 dni i jest płatny jak zwykły urlop. Możesz wziąć wszystkie 4 dni naraz albo pojedynczo. Niewykorzystany urlop na żądanie nie przechodzi jako „na żądanie” na kolejny rok, tylko staje się zwykłym urlopem zaległym.
Pracodawca co do zasady powinien takiego urlopu udzielić, ale w wyjątkowych sytuacjach, gdy Twoja nieobecność zagroziłaby funkcjonowaniu firmy, może odmówić. Przy zwykłym urlopie najprościej złożyć pisemny wniosek o urlop: wzór pobierzesz w PDF i DOCX albo wypełnisz online.
Dodatkowe dni wolne: co jest urlopem, a co nie
Część dni wolnych działa obok urlopu wypoczynkowego i go nie zmniejsza. Często są mylone z urlopem, dlatego zebraliśmy je w jednym miejscu:
| Uprawnienie | Ile | Wynagrodzenie |
|---|---|---|
| Dodatkowy urlop dla osoby ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności | 10 dni w roku, po roku od zaliczenia do stopnia | płatny |
| Zwolnienie z powodu siły wyższej (art. 148¹ KP) | 2 dni albo 16 godzin w roku | 50 procent wynagrodzenia |
| Zwolnienie na opiekę nad dzieckiem do 14 lat (art. 188 KP) | 2 dni albo 16 godzin w roku | płatne w całości |
| Urlop opiekuńczy (art. 173¹ KP) | 5 dni w roku | bezpłatny |
Często powtarzana informacja o „35 dniach urlopu” to suma kilku różnych uprawnień, a nie nowy wymiar. Kodeks pracy w październiku 2026 roku nadal przewiduje 20 albo 26 dni urlopu wypoczynkowego. Propozycje wydłużenia urlopu pojawiały się w petycjach, ale nie zostały uchwalone.
Zaległy urlop i ekwiwalent
Urlop niewykorzystany w danym roku nie przepada. Pracodawca powinien udzielić go najpóźniej do 30 września następnego roku (art. 168 KP). Termin dotyczy pracodawcy: jeśli go przekroczy, urlop nadal Ci się należy, a pracodawca naraża się na karę grzywny w razie kontroli PIP. Roszczenie o urlop przedawnia się po 3 latach.
Ekwiwalent pieniężny przysługuje tylko wtedy, gdy nie wykorzystałeś urlopu z powodu rozwiązania albo wygaśnięcia umowy o pracę (art. 171 KP). Jeśli od razu zatrudniasz się u tego samego pracodawcy na kolejną umowę, zamiast ekwiwalentu możecie przenieść urlop na nową umowę.
Przykłady wyliczeń krok po kroku
| Osoba | Wyliczenie | Wynik |
|---|---|---|
| Kasia: studia magisterskie, 9 lat 6 miesięcy pracy po studiach | 8 lat za studia + 9,5 roku pracy = 17,5 roku | 26 dni |
| Tomek: liceum, 5 lat 6 miesięcy pracy | 4 lata za liceum + 5,5 roku = 9,5 roku. 10 lat stażu skończy za pół roku: od tego dnia 26 dni | 20 dni, potem 26 |
| Piotr: zasadnicza szkoła zawodowa, 3 lata zleceń ze składkami, 4 lata etatu | 3 lata za szkołę + 3 lata zleceń (zaświadczenie z ZUS) + 4 lata pracy = 10 lat | 26 dni od dostarczenia zaświadczenia |
| Ola: liceum, studia przerwane na drugim roku, 3 lata pracy | Nieukończone studia się nie liczą. 4 lata za liceum + 3 lata pracy = 7 lat | 20 dni |
| Marek: 26 dni, zmienia pracę 31 marca | Stary pracodawca: 3/12 z 26 = 6,5, czyli 7 dni. Nowy: 9/12 z 26 = 19,5, czyli 20 dni (razem 27, limit tnie do 19) | 7 + 19 dni |
| Ewa: 1/2 etatu, 20 dni w pełnym wymiarze, cały rok | 20 × 1/2 = 10 dni = 80 godzin | 10 dni |
Jeśli wynik wychodzi Ci inny niż w systemie kadrowym, najczęściej powodem jest niedoliczona szkoła albo brak zaświadczenia z ZUS za lata zleceń. Wtedy dostarcz brakujący dokument do działu kadr. Spór o wymiar urlopu rozstrzyga sąd pracy, a bezpłatnej porady udziela Państwowa Inspekcja Pracy.
Przydatne wzory
Wniosek możesz wypełnić i podpisać bez drukowania: zobacz, jak wypełnić PDF na komputerze i telefonie.
Podstawa prawna: Kodeks pracy (art. 152 do 171, w tym art. 154, 155, 155¹, 155³, 167², 168, 171), ustawa z 26 września 2025 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej (art. 19). Stan prawny na październik 2026.
